Winterdip of vitamine D tekort?

17/12/2019 geplaatst in Actualiteit

In deze tijd van het jaar hebben veel mensen vage klachten, zoals vermoeidheid, lusteloosheid en een bedrukt, somber gevoel. En de afweer schiet ook al te kort; die verkoudheid wil maar niet over. Zelf geven ze de schuld aan de korte, donkere en vaak natte dagen. En daar hebben ze wel een beetje gelijk in. Het kan namelijk te maken hebben met een tekort aan vitamine D en dat hangt nauw samen met het gebrek aan zonlicht op onze huid. In de winter, maar misschien ook al in de voorgaande zomer.

De meeste vitamine D wordt in de huid gevormd onder invloed van zonlicht. De hoeveelheid die we via onze voeding binnen krijgen is veel minder. Vitamine D3 komt o.a. voor in boter, eieren, plantaardige oliën, sommige vette vissoorten – makreel, haring, paling- en in met vitamine D verrijkte voedingsmiddelen (o.a. levertraan en bepaalde margarines). Dit levert echter veel te weinig op. De zon is echt onze grootste leverancier, maar op onze breedtegraad is de zon alleen in de zomer effectief. We moeten dus zorgen dat we in de zomer een voorraadje aanleggen en in de winter eventueel extra vitamine D slikken.

Wie lopen het meeste risico?
Vitamine D-tekort komt vaak voor bij de mensen die een donkere huid hebben, mensen die veel bij kunstlicht werken en weinig in de zon komen, een hoofddoek en/of veel lichaamsbedekking dragen of continue hun zonnebril op hebben. Ook ouderen horen tot de risicogroep, doordat ze vaak minder buiten komen én hun huid minder goed vitamine D maakt.

Een aparte groep zijn vrouwen na de overgang. Uit een onderzoek in het oosten van de VS, in Wisconsin, bleek dat bijna 60% van alle postmenopauzale vrouwen te weinig vitamine D in het bloed had.

Een vitamine D-tekort kan verergeren door:

  • langdurig diarree, bijvoorbeeld door buikgriep
  • op dieet gaan in de winter en langdurig een vetarm dieet volgen. Vitamine D is een in vet oplosbare vitamine, dus bij een vetarm dieet wordt de opname via voeding sterk verminderd.
  • ook in de zomer (bijna) altijd binnen zitten (cultureel gebonden, veel gamen of overige beeldschermtijd) en dus maar een kleine voorraad vitamine D opbouwen.

Wel of niet in de zon?
Wat de aanmaak van vitamine D ook niet bevordert, is (overmatig) gebruik van zonnebrandcrème. Dit houdt namelijk de UV-straling tegen, die essentieel is voor de aanmaak van vitamine D. Toch zijn de aanbevelingen tegen de zonneschade om huidkanker te voorkomen van belang. Verstandig zonnen als bron voor vitamine D wil zeggen: van april tot oktober rond het middaguur minstens 15 minuten per dag in de zon met blootstelling van hoofd en onderarmen. 

Wat te doen?
Ook in de winter het zonnetje opzoeken is een goed idee, maar dat zet qua vitamine D niet zoveel zoden aan de dijk. Zorg daarom dat je vooral in de zomer voor een  vitamine D-voorraad zorgt. Heb aandacht voor je voeding, eet wat vaker vette vis. En de meest effectieve maatregel: neem in de winter extra vitamine D als supplement. Wat in een multivitaminepil zit is meestal onvoldoende. Dagelijks 10-20 microgram vitamine D is in de winter voor iedereen aan te raden.

Zeker als de klachten aanhouden of je behoort tot een van de risicogroepen, kan het nuttig zijn om de hoeveelheid vitamine D in het bloed te laten testen.

Afspraak maken
Bij vermoeidheidsklachten, lusteloosheid en een verminderde afweer kun je uiteraard ook een afspraak maken met een goed opgeleide NVA-acupuncturist bij jou in de buurt.