Hoe blijven we ons leven lang vitaal en in beweging? - In gesprek met Alex Tiemes

1. Home
2. Week van de Acupunctuur

‘Houd bewegen zo breed mogelijk. Daar heb je je hele leven profijt van.’

Tijdens de Week van de Acupunctuur 2026 staat het thema Vitaal door het leven met acupunctuur centraal. We laten zien hoe de Chinese geneeskunde kijkt naar gezondheid en vitaliteit in verschillende levensfasen.
Bewegen speelt daarin een belangrijke rol. Maar wat heeft ons lichaam nodig om van onze kinderjaren tot op hoge leeftijd actief en vitaal te blijven? En wat kan de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) toevoegen aan onze kijk op beweging? Niet alleen voor sporters, maar voor iedereen die gezond en vitaal ouder wil worden.

We vroegen het aan Alex Tiemes, fysiotherapeut, manueel therapeut en Traditioneel Chinees Geneeskundige. Alex heeft 44 jaar ervaring in de klinische praktijk, het onderwijs en onderzoek. Hij begeleidt onder andere topsporters en werkt samen met medische instellingen en universiteiten in China, waar de verbinding tussen westerse en Chinese geneeskunde centraal staat.
Tijdens de Week van de Acupunctuur verzorgt Alex, speciaal voor NVA-leden, een Webinar Multidisciplinair behandelen en vitaal en actief bewegen. We vroegen hem naar zijn visie op bewegen in de verschillende fasen van je leven.

Iedereen weet dat bewegen gezond is. Toch is het niet voor iedereen vanzelfsprekend. Hoe kijk jij daarnaar?
Alex: De motivatie om te bewegen verschilt enorm. Een fanatieke sporter beleeft plezier aan zijn sport, terwijl iemand die weinig beweegt misschien al moe wordt bij de gedachte eraan.

Volgens mij moeten we niet zozeer vragen hoe we mensen aan het sporten krijgen, maar hoe we hen kunnen verleiden om actief te worden. Plezier en sociale contacten zijn daarbij veel belangrijker dan prestaties. Een gesprek dat je normaal op de bank voert met een kop koffie, kun je ook tijdens een wandeling voeren. Met die koffie na afloop.

Hoe kijkt de Traditionele Chinese Geneeskunde naar het belang van bewegen?
Dianne: Binnen de TCM kijken we naar de mens als geheel. Volgens deze leer ondersteunt beweging de circulatie van Qi, onze levensenergie, en van bloed en lichaamsvloeistoffen.
In de westerse geneeskunde weten we dat bewegen onder andere de bloedsomloop en stofwisseling stimuleert. De verklaringen zijn verschillend, maar er zijn raakvlakken. Wat ik interessant vind, is dat je de inzichten uit beide geneeswijzen naast elkaar kunt leggen. Je hoeft niet dezelfde taal te spreken, zolang je maar begrijpt wat de ander bedoelt.

Je benadrukt dat we moeten luisteren naar ons lichaam. Hoe doe je dat?
Dianne: Dat is moeilijker dan het klinkt. Ons lichaam spreekt als het ware een eigen taal. Zelfs ervaren sporters begrijpen die niet altijd goed. Wanneer kun je gas geven en wanneer is het verstandiger om rust te nemen?

Mijn advies voor wie begint met bewegen is om gewoon in beweging te komen, zonder prestatiedruk. Wandelen, zwemmen, als het maar gemakkelijk uit te voeren is. Voel je je na afloop prettig en verfrist, dan past de inspanning waarschijnlijk goed bij je. Ben je erg vermoeid, dan heeft je lichaam mogelijk meer herstel nodig. Het gaat om een goede afwisseling tussen activiteit en rust.

Maar, die behoefte aan beweging zal wellicht ook verschillen gedurende je leven…
Alex: Absoluut. Iedere levensfase heeft zijn eigen kenmerken. Bij kinderen spat de energie alle kanten op. Ze rennen, springen, klimmen en bewegen op allerlei manieren. Vanuit de TCM kun je dat zien als Qi die zich nog in verschillende richtingen ontwikkelt.

Laat kinderen daarom kennismaken met zoveel mogelijk sporten en spelvormen. Niet alleen voetbal óf badminton, maar juist én… én.
Naarmate kinderen ouder worden, wordt hun energie meer gericht. Binnen de TCM kun je dat beschrijven als Qi die zich meer focust. Jongeren ontwikkelen voorkeuren en kiezen misschien voor een bepaalde sport. Maar ik zou die veelzijdigheid zo lang mogelijk behouden. Daarmee ontwikkel je een brede basis.

Waarom is die veelzijdigheid ook op latere leeftijd zo belangrijk?
Alex: Omdat ons lichaam gebaat is bij afwisseling. Dat geldt zelfs voor topsporters. Een voetballer kan veel leren van ballet. De balans en lichaamsbeheersing die hij daar ontwikkelt, kunnen hem helpen een tackle te ontwijken. Een kogelstoter kan op zijn beurt baat hebben bij oefeningen op een evenwichtsbalk.

Ik noem dit ‘leensporten’: bewegingen uit andere sporten gebruiken om je eigen lichamelijke mogelijkheden te verbreden. Ook wanneer we ouder worden, blijft die variatie belangrijk. Door veelzijdig te bewegen, onderhouden we onze balans, coördinatie en beweeglijkheid. Dat draagt bij aan onze vitaliteit en helpt ons veilig en zelfstandig te blijven bewegen.

Je combineert fysiotherapie met Chinese geneeskunde en pleit voor multidisciplinaire samenwerking. Wat is daarvan de meerwaarde?
Als fysiotherapeut kijk ik naar spieren, gewrichten en bewegingspatronen. Vanuit de Chinese geneeskunde kijk ik ook naar meridianen, de banen waarlangs Qi volgens deze leer stroomt, en de samenhang tussen verschillende functies van het lichaam.

Ik zeg weleens dat een TCM-professional eigenlijk naast de coach op de bank zou moeten zitten. Aan de andere kant zit dan de fysiothepeut. De coach weet hoe iemand traint en beweegt. De fysiotherapeut kijkt naar de lichamelijke belasting. Als TCM-professional kun je die informatie bekijken vanuit je kennis van meridianen en de samenhang in het lichaam.
Door samen te observeren, vragen te stellen en informatie uit te wisselen, krijg je een breder beeld van de persoon en eventuele terugkerende klachten. Je hoeft daarvoor niet altijd direct een pols te voelen of een tong te bekijken.

Belangrijk vind ik om de inzichten uit de Chinese geneeskunde te vertalen naar een taal die andere zorgverleners begrijpen. In mijn ervaring ontstaat er dan veel meer wederzijds begrip.

Wat zou je mensen vooral willen meegeven over bewegen en vitaal ouder worden?
Dianne: Ontdek verschillende activiteiten, zoek iets wat je leuk vindt en doe het samen met anderen. Het hoeft niet ingewikkeld of prestatiegericht te zijn. Houd bewegen zo breed mogelijk. Daarmee geef je jezelf de beste mogelijkheden om ook op latere leeftijd vitaal en actief te blijven.

Ontdek meer tijdens de Week van de Acupunctuur
Dianne: Wat betekent het om vitaal door het leven te gaan en welke rol kan acupunctuur daarin spelen? Ontdek tijdens de Week van de Acupunctuur meer over de visie van de Chinese geneeskunde op gezondheid en welzijn in verschillende levensfasen.