Angst

Acupunctuur bij angst

Vertaling Evidence Based Acupuncture Evidence Summary – Acupuncture for the treatment of anxiety

Uit onderzoek blijkt dat 1-30% van de wereldbevolking aan een of andere vorm van angst lijdt [1]. Er zijn 13 verschillende subclassificaties van angststoornissen opgenomen in het meest recente Diagnostic and Statistical Manual (DSM-5), waarbij de symptomen en lichamelijke verschijnselen aanzienlijk kunnen variëren [2]. Van kortademigheid en schommelingen in de hartslag tot rechtstreekse paniekaanvallen, hoofdpijn, pijn en slapeloosheid [3]. Angst is een complexe, alomtegenwoordige aandoening die over het algemeen met medicijnen wordt behandeld.

Volgens het meest actuele wetenschappelijk onderzoek is acupunctuur een effectieve behandeling voor angst. In 2017 werd The Acupuncture Evidence Project gepubliceerd door Dr. John McDonald PhD en Dr. Stephen Janz [4], met een vergelijkend overzicht van het klinische en wetenschappelijke bewijs voor acupunctuur. Dit uitgebreide document, bewerkt na twee eerdere reviews, stelde vast dat er voldoende bewijs is om te stellen dat acupunctuur matig effectief is bij de behandeling van angst [5].

Het bewijs omvatte een systematische review uit 2016 met meer dan 400 gerandomiseerde patiënten die liet zien dat de effecten van acupunctuur voor de behandeling van angst significant zijn gebleken in vergelijking met conventionele behandelingen [6]. De grootste van deze studies, die 120 gerandomiseerde patiënten omvatte, toonde dat acupunctuur een groot effect had op het verminderen van angst en depressie in vergelijking met conventionele behandeling zoals farmacologische aanpak en psychotherapie, met meer dan twee keer de vermindering van de symptomen [7].

Een recentere systematische review gepubliceerd in 2018 liet zien dat alle 13 geïncludeerde studies een angstdaling rapporteerden voor hun behandelingsgroep ten opzichte van de controlegroepen. Drie van deze studies gebruikten farmaceutica als controlestudie [8].

Biochemische mechanismen van acupunctuur

Het autonome zenuwstelsel (ANS), dat bestaat uit het sympathische zenuwstelsel (SNS) en het parasympatische zenuwstelsel (PNS), regelt de interne omstandigheden die nodig zijn voor het bestaan (homeostase) [8]. Er wordt informatie ontvangen van het lichaam en van de externe omgeving en vervolgens wordt gereageerd door ofwel het SNS, dat stimulerende signalen afgeeft, ofwel het PNS, dat signalen afgeeft voor ontspanning. Deze signalen sturen het lichaam aan om te reageren op uiteenlopende manieren, zoals het verhogen van de hartslag en de contractiekracht, of door het verlagen van de bloeddruk en het vertragen van de hartslag [9]. Het is interessant om te weten dat studies aantonen dat acupunctuur een effect heeft op zowel het SNS als het PNS, zoals enkele andere voorbeelden hieronder aantonen.

Een van de gevoeligste maatstaven voor het vermogen van het lichaam om met stress om te gaan is de zogenoemde Hartslagvariabiliteit (HRV). In plaats van consequent op dezelfde snelheid te slaan zoals een metronoom, verandert het hart zijn snelheid op basis van zijn fijn afgestemde reactie op de omgeving. Een hogere HRV wordt in verband gebracht met een betere gezondheid op alle gebieden, inclusief geestelijke gezondheid en lage angstniveaus. Het is aangetoond dat acupunctuur het vermogen van het lichaam om met stress om te gaan verbetert door de HRV te verbeteren [10].

Wanneer het lichaam veel stress ervaart, laat een deel van de hersenen, de hypothalamus, neurochemische stoffen vrij [9]. Onderzoek toont aan dat acupunctuur deze reactie kan afremmen [10]. Het is ook aangetoond dat acupunctuur het vrijkomen van endorfines [11], de lichaamseigen feel good chemicaliën, verhoogt. Deze chemicaliën spelen een belangrijke rol bij de regulatie van stressreacties zoals de mate van pijn, de hartfrequentie, de bloeddruk en onze spijsvertering [12,13,14,15].

Al deze acupunctuurmechanismen hebben een direct effect op het verminderen van angst.

De conventionele behandeling van angst bestaat voornamelijk uit een combinatie van farmacologische en psychologische interventies.

Conventionele behandeling van angst

Farmacologische aanpak
Er zijn verschillende geneesmiddelen die worden voorgeschreven voor angst, waaronder benzodiazepinen (alprazolam), selectieve serotonine heropname remmers (SSRI's) zoals paroxetine, en tricyclische antidepressiva (imipramine), afzonderlijk of in combinatie [16]. Volgens recent onderzoek heeft ongeveer 50% van de patiënten die farmacologisch worden behandeld voor angst een inadequate respons [17], wat betekent dat hun symptomen niet tot klinisch significante niveaus worden verlicht of dat de patiënt nadelige bijwerkingen ervaart. Sommige onderzoekers gaan zelfs zo ver dat zij stellen dat farmacologische behandelingen "niet ideaal" zijn in termen van werkzaamheid wanneer zij worden toegepast voor zowel korte- als langetermijn behandeling [18].

Systematische reviews tonen aan dat benzodiazepinen kunnen leiden tot sedatie en slaperigheid, mentale vertraging en anterograde amnesie (moeite met het vormen van nieuwe herinneringen) [19].

Gedragsmatige aanpak
Cognitieve gedragstherapie (CGT) en op mindfulness gebaseerde CGT zijn twee andere populaire en effectieve vormen van conventionele behandeling van angst en kunnen worden voorgeschreven als op zichzelf staande therapieën, of in combinatie met medicijnen [20]. CGT is een gesprekstherapie die erop gericht is onjuiste of negatieve gedachtepatronen te overwinnen [21]. Het heeft het voordeel van flexibiliteit, waarbij de therapie wordt toegesneden op elk individu en zijn of haar relevante angststoornis. Uit een meta-analyse bleek dat CGT, in vergelijking met een placebotherapie, een matig tot groot effect had op het verminderen van angst door een verscheidenheid aan oorzaken [22].

Conclusie
Hoewel er ethische en methodologische uitdagingen zijn bij het opzetten van studies die de effectiviteit van acupunctuur vergelijken met de conventionele behandeling van angst [23,24], toont het beste beschikbare bewijs aan dat acupunctuur gematigde voordelen heeft bij de behandeling van angst. Studies tonen aan dat acupunctuur effectiever is dan farmacotherapie en vergelijkbaar met gesprekstherapie, waardoor het een nuttige doorverwijzingskeuze is. Bovendien heeft onderzoek verschillende bekende biochemische en biofysische mechanismen aan het licht gebracht die een verklaring kunnen bieden voor de werking van deze oude modaliteit.

Referenties:

  • 4. McDonald J, Janz S. The Acupuncture Evidence Project: A Comparative Literature Review. Australian Acupuncture and Chinese Medicine Association Ltd. 2017.
    The Acupuncture Evidence Project []

  • 6. Goyata SL, Avelino CC, Santos SV, Souza Junior DI, Gurgel MD, Terra FS. Effects from acupuncture in treating anxiety: integrative review. Rev Bras Enferm. 2016 Jun;69(3):602-9  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27355312/  []

  • 7. Arvidsdotter, T., Marklund, B., & Taft, C. (2013). Effects of an integrative treatment, therapeutic acupuncture and conventional treatment in alleviating psychological distress in primary care patients–a pragmatic randomized controlled trial. BMC Complementary and Alternative Medicine, 13(1), 308. http://doi.org/10.1186/1472-6882-13-308 []

  • 8. Amorim, D., Amado, J., Brito, I., Fiuza, S. M., Clinical, N. A. T. I., 2018. (n.d.). Acupuncture and electroacupuncture for anxiety disorders: A systematic review of the clinical research. Elsevier. http://doi.org/10.1016/j.ctcp.2018.01.008  []

  • 11. Ribeiro SC, Kennedy SE, Smith YR, Stohler CS, Zubieta JK. Interface of physical and emotional stress regulation through the endogenous opioid system and m-opioid receptors. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry. 2005;1264-1280.  https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2005.08.011 []

  • 12. Harbach H, Moll B, Boedeker RH, et al. Minimal immunoreactive plasma b-endorphin and decrease of cortisol at standard analgesia or different acupunc-ture techniques. European Journal of Anaesthesiology. 2007; 24:370-6  http://doi.org/10.1017/S0265021506001906  []

  • 14. Yin J, Chen J, Chen JDZ. Ameliorating effects and mechanism of electro acupuncture on gastric dysrhythmia, delayed emptying and impaired accommodation in diabetic rats. The American Journal of Physiology. 2010; 298:G563-G570 
    https://doi.org/10.1152/ajpgi.00252.2009 []

  • 15. Agelink MW, Sanner D, Eich H, Pach J, Bertling R, Lemmer W, Klieser E, Lehmann E. Does acupuncture influence the cardiac autonomic nervous system in patients with minor depression or anxiety disorders? Fortschritte der Neurologie-Psychiatrie. 2003;71:141-9   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12624851/ []

  • 18. Baldwin D, Hou R, Gordon R, Huneke N, Garner M. GAD: experimental medicine models, emerging targets: Pharmacotherapy in generalized anxiety disorder: novel experimental medicine models and emerging drug targets CNS-drugs .; .Available from                                                                   https://eprints.soton.ac.uk/406180/ []

  • 20. Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole S, Huibers M, Berking M, Andersson G. Psychological treatment of generalized anxiety disorder: A meta-analysis. Clinical Psychology Review. 2014; 34:130-140  http://doi.org/10.1016/j.cpr.2014.01.002 []

  • 22. Hofmann,S.G.,psychiatry,J.S.T.J.O.C.,2008.(n.d.).Cognitive-behavioral therapy for adult anxiety disorders:a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Ncbi.Nlm.Nih.Gov  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18363421/ []