Angst en trauma: als er meer speelt dan alleen lichamelijke klachten – in gesprek met David Euler

1. Home
2. Week van de Acupunctuur

‘Trauma verandert de manier waarop de hersenen, het lichaam en het zenuwstelsel veiligheid ervaren.’

Je komt voor hoofdpijn, slaapproblemen of aanhoudende spanning. Maar wat als achter die klachten ook angst of een ingrijpende ervaring schuilgaat? Volgens acupuncturist David Euler vraagt dit om een andere aanpak, waarbij niet altijd de lichamelijke klacht vooropstaat.

David Euler is internationaal docent en heeft tientallen jaren ervaring als acupuncturist. Hij is gespecialiseerd in palpatiegerichte acupunctuur, waarbij de behandelaar door aanraking informatie over het lichaam verzamelt. Ook was hij jarenlang betrokken bij acupunctuuronderwijs aan Harvard Medical School.

Tijdens de Week van de Acupunctuur verzorgt hij een webinar voor NVA-leden over angst en trauma. We vroegen hem hoe ingrijpende ervaringen kunnen doorwerken in het lichaam en wat dit betekent voor zijn manier van behandelen.

Wat kan een ingrijpende ervaring met iemand doen?
David: Het woord trauma komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘wond’. We maken onderscheid tussen lichamelijk en psychisch trauma. Ik richt me vooral op de manier waarop acupunctuur kan helpen bij de gevolgen van psychisch trauma.

Psychisch trauma kan ontstaan wanneer iemand iets meemaakt dat zo ingrijpend is dat het moeilijk te verwerken is. Het verandert de manier waarop de hersenen, het lichaam en het zenuwstelsel veiligheid ervaren. Dat kan het dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden.
De gevolgen zijn heel uiteenlopend. Denk aan concentratieproblemen, vergeetachtigheid, herbelevingen, nachtmerries, angst en voortdurende alertheid. Ook stemmingswisselingen kunnen voorkomen, waardoor relaties en het functioneren op het werk onder druk komen te staan. Soms ontstaan suïcidale gedachten of zoeken mensen hun toevlucht tot alcohol, drugs of risicovol gedrag.

Daarnaast kan trauma lichamelijke klachten veroorzaken, zoals slaapproblemen, hoofdpijn, spierspanning, maag- en darmproblemen en een verhoogde hartslag. Ook kunnen verhoogde cortisolwaarden bijdragen aan een hogere bloedsuiker- en cholesterolwaarde.

Wat betekent dit voor de manier waarop je iemand behandelt?
David: Psychisch trauma kan zich op veel verschillende manieren uiten, waaronder angst. Wanneer ik weet dat iemand een posttraumatische stressstoornis (PTSS) heeft, pas ik mijn onderzoek en behandeling daarop aan.

Ik gebruik een onderzoeksmethode waarbij ik met mijn handen bepaalde plekken op het lichaam voel om informatie te verzamelen. Dit heet palpatiegericht onderzoek. Wanneer iemand last heeft van de gevolgen van trauma, houd ik daar tijdens het onderzoek rekening mee en verander ik mijn behandelstrategie. Ik richt me dan eerst op de gevolgen van het trauma, voordat ik andere klachten behandel.
Deze werkwijze is gebaseerd op eeuwenoude teksten uit de Chinese geneeskunde, waaronder de Su Wen en de Ling Shu.

Hoe ga je om met iemand die zich tijdens een behandeling angstig of ongemakkelijk voelt?
David: Mensen met PTSS kunnen zich tijdens de eerste acupunctuurbehandelingen kwetsbaar, ongemakkelijk of angstig voelen. Dat is niet ongebruikelijk.

In zo'n situatie neem ik extra tijd om uit te leggen wat iemand tijdens de behandeling kan verwachten. Ook zorg ik voor aangename achtergrondmuziek. Meestal gebruik ik daarvoor speciale geluidstonen, zogenoemde binaurale tonen van 40 hertz, die bedoeld zijn om bepaalde hersenactiviteit en de concentratie te stimuleren, en als iemand daar behoefte aan heeft, bied ik een glas water aan.
Soms houd ik de eerste behandeling bewust kort en richt ik me vooral op de emotionele kant van de klachten.

Wat vraagt dit van jou als acupuncturist?
David: Als acupuncturist werk je vanuit een holistische visie, waarbij je naar de mens als geheel kijkt. Dat betekent dat je ook voldoende kennis moet hebben van psychische gezondheidsproblemen en hoe je daarmee omgaat.

Tegelijkertijd moet je je eigen grenzen kennen. Soms is het beter om iemand nog niet met acupunctuur te behandelen, omdat diegene eerst psychiatrische zorg nodig heeft.

Wat zou je willen dat mensen beter begrijpen over de gevolgen van angst en langdurige stress?
David: Goede voorlichting is vaak belangrijk voor het slagen van een behandeling. Veel mensen realiseren zich onvoldoende welke gevolgen langdurige stress en angst voor hun lichaam kunnen hebben.

Chronische stress en angst kunnen volgens mij leiden tot uitputting van de bijnieren, langdurige problemen met hart en bloedvaten en verstoringen van het autonome zenuwstelsel. Dat is het deel van het zenuwstelsel dat onder andere de hartslag, ademhaling en spijsvertering regelt. Ook kunnen ontstekingsprocessen ontstaan die mogelijk bijdragen aan auto-immuunziekten en aandoeningen zoals diabetes, artritis en kanker.

Ik vind het daarom belangrijk dat mensen begrijpen dat langdurige stress en angst niet alleen invloed heeft op hoe ze zich voelen, maar ook op hun lichamelijke gezondheid.

Ontdek meer tijdens de Week van de Acupunctuur
Wat betekent het om vitaal door het leven te gaan en welke rol kan acupunctuur daarin spelen? Ontdek tijdens de Week van de Acupunctuur meer over de visie van de Chinese geneeskunde op gezondheid in verschillende levensfasen.