Van zomer naar herfst: wat kun je leren van de vijf elementen
Beter slapen met acupunctuur? Onderzoek toont hormonale effecten aan
De gereedschapskist van de acupuncturist - Regine Sies over Hemelse Stammen en Aardse Takken
De gereedschapskist van de acupuncturist - Frank Ettema over Japanse schedelacupunctuur
De kracht van verbinding: acupunctuur in Integrale Geneeskunde (IM)
De gereedschapskist van de acupuncturist - Liesbeth Kerkhoff over de Japanse acupunctuurstijl van dr. Manaka
In deze serie vertellen NVA-leden over een stijl of techniek die voor hen onmisbaar is in de praktijk. Wat maakt deze aanpak bijzonder? Hoe ziet een behandeling eruit en wanneer merken zij dat het echt verschil maakt voor cliënten? Dit keer is het de beurt aan Liesbeth Kerkhoff, die veel werkt met de Japanse acupunctuurstijl van dr. Manaka.
Welke acupunctuurstijl gebruik jij het meest in je praktijk en waarom spreekt juist deze stijl jou aan?
‘Een stijl die ik regelmatig gebruik, maar waar je niet zo vaak iets over leest, is die van de Japanse arts dr. Manaka. Wat mij aanspreekt, is dat zijn methode veel houvast biedt én dat ik er in de praktijk vaak mooie resultaten mee zie.
Ik kan mij de behandeling van een whiplash of spanningsklachten (die in de Chinese geneeskunde vaak worden toegeschreven aan een verstoorde energiestroom in de lever, lever-Qi-stagnatie), bijna niet meer voorstellen zonder de uitgangspunten van dr. Manaka toe te passen.
Zijn methode bestaat uit vier vaste stappen. Ik begin altijd met het herstellen van een tekort aan energie, het zogenoemde deficiency type. Daarna behandel ik speciale rugpunten (Back Shu-punten), waarbij ik moxa gebruik op de naald (kyotoshin). Vervolgens zet ik aanvullende technieken in die passen bij de specifieke klachten en tot slot kijk ik naar de balans in de spieren, die ik waar nodig met eenvoudige bewegingen help herstellen.
Wat ik bijzonder vind, is dat dr. Manaka verder kijkt dan alleen de zichtbare klachten. Hij werkte met het idee van een ‘driedimensionaal octogram’. Dat is een model dat uitgaat van diepere energielagen in het lichaam. Daarbij gebruik ik regelmatig ion-pumping cords, dat zijn draadjes die ik tussen naalden verbind om de energiestroom te versterken of juist af te remmen. Voor mij zijn dit inmiddels onmisbare hulpmiddelen geworden.’
Hoe ziet een behandeling volgens deze stijl er in de praktijk uit? Kun je een voorbeeld geven van hoe je hiermee een specifieke klacht hebt behandeld?
‘Een vitale vrouw van in de dertig kwam bij mij voor een eerste consult. Ze stapte binnen en vroeg meteen hoe lang de behandeling zou duren, want ze moest over 45 minuten de kinderen van school halen en daarna de één naar sportclub brengen en de ander naar paardrijles. Tijdens de intake verontschuldigde ze zich dat ze niet had kunnen douchen voor de afspraak: ze kwam rechtstreeks uit haar werk en had tussendoor geen tijd.
Uit haar verhaal bleek dat ze de zorg draagt voor een gezin met opgroeiende kinderen, terwijl ze zelf ook 28 uur per week werkt. Haar man is veel van huis door zijn werk. Ze vertelde dat ze alles graag goed geregeld wil hebben en daar ook veel verantwoordelijkheid in voelt. Ze kwam op mij over als iemand die zorgzaam en nauwgezet is, maar ook iemand die zichzelf gemakkelijk voorbijloopt.
Haar hoofdklachten waren hoofdpijn en, sinds een week of zes, af en toe hartkloppingen. Zelf dacht ze dat stress een grote rol speelde, want in de vakanties voelde ze zich een stuk beter. De huisarts en cardioloog hadden geen afwijkingen gevonden. Voor mij waren er al wat rode lampjes gaan branden. Bij het buik- en polsonderzoek constateerde ik een energietekort dat in de stijl van Manaka past bij het zogenoemde 4 gates deficiency type
(een patroon dat vaak samengaat met stressklachten).
Ik begon de behandeling met het herstellen van de leverbalans met behulp van ion-pumping cords (draadjes die de energiestroom reguleren). Daarna gebruikte ik de rugpunten van de betrokken organen, waarbij ik moxa op de naald toepaste. Tijdens de behandeling voelde ze duidelijk meer rust. Haar pols, die ik als diagnostisch signaal volg, werd zachter op de leverpositie, hoewel nog niet volledig in balans. Pas nadat de lever positie verbeterde werd duidelijk dat ook de galblaas een rol speelde.
Ze had spanningen in de nek en schouders en vertelde ze die ochtend met lichte hoofdpijn te zijn opgestaan. Ondanks de krapte in tijd heb ik ook daar kort aandacht aan besteed. We hebben een paar eenvoudige oefeningen doorgenomen die ze thuis kon doen om de spanning te verlichten.
Bij een volgend consult waren dezelfde symptomen er nog, maar minder heftig. Ze zei dat ze zich al wat beter “in haar vel” voelde. Na vier behandelingen waren de hartkloppingen verdwenen en de hoofdpijn vrijwel weg. Ze had bovendien meer rustmomenten voor zichzelf ingepland en een betere balans gevonden tussen werk en gezin.’
Wanneer merk je dat deze stijl echt het verschil maakt voor een cliënt?
‘Vooral bij klachten waarbij stress en spanning een rol spelen zie ik snel verschil. Vaak ervaart iemand tijdens de eerste behandeling al meer ontspanning, of nemen de pijnklachten direct iets af.’
Combineer je deze stijl ook met andere technieken of behandelwijzen? Zo ja, hoe zorg je dan voor een goede afstemming?
‘Ja, ik combineer de methode van Manaka vaak met oefeningen om spieren te ontspannen of met elementen uit de Chinese acupunctuur. Het fijne is dat zijn stappenplan ruimte laat om dit soepel samen te voegen.’
Wat heb je door de jaren heen geleerd over werken met deze stijl en is je manier van behandelen daarin veranderd?
‘Wat ik door de jaren heen vooral heb geleerd, is dat de stijl van Manaka me houvast en structuur geeft. Ik kijk nu bewuster naar het geheel: de lichamelijke klachten, de energiebalans én de manier waarop iemand omgaat met belasting in het dagelijks leven. Daardoor kan ik mijn behandelingen beter afstemmen en zie ik vaak sneller resultaat.
Daarom ben ik dr. Manaka en de docenten van wie ik deze waardevolle stijl heb mogen leren heel dankbaar!’
Benieuwd naar meer verhalen?
Met dit verhaal geeft Liesbeth een inkijkje in hoe zij de stijl van dr. Manaka toepast in haar praktijk. Zo draagt ook zij bij aan de veelzijdige gereedschapskist van de acupuncturist, elke stijl met zijn eigen kracht en mogelijkheden. Benieuwd naar meer? Houd onze reeks in de gaten en lees ook de verhalen van andere acupuncturisten over hun favoriete stijl en technieken.
Wie was dr. Manaka?
Dr. Yoshio Manaka (1911–1989) was een Japanse arts en acupuncturist die veel onderzoek deed naar de werking van meridianen en energiebanen in het lichaam. Hij ontwikkelde een methode die bestaat uit vaste stappen en hulpmiddelen zoals ion-pumping cords (draadjes die de energiestroom beïnvloeden). Zijn stijl staat bekend om de heldere structuur en de combinatie van traditionele kennis met moderne inzichten.

De gereedschapskist van de acupuncturist - Regine Sies over Hemelse Stammen en Aardse Takken
In de reeks ‘De gereedschapskist van de acupuncturist’ laten we acupuncturisten aan het woord over de stijl waarmee zij het liefst werken. Elke werkwijze heeft een eigen achtergrond, filosofie en toepassing. In dit interview vertelt Regine Sies over haar passie voor de methode van Hemelse Stammen en Aardse Takken. Al twintig jaar werkt zij met deze klassieke benadering, die haar dagelijks blijft verrassen door de diepgang, de precisie en de manier waarop elke behandeling volledig wordt afgestemd op de unieke energie van de cliënt.

De gereedschapskist van de acupuncturist - Frank Ettema over Japanse schedelacupunctuur
In deze reeks delen acupuncturisten hoe hun acupunctuurstijl van invloed is op het verloop en resultaat van behandelingen. Deze keer spreken we met Frank Ettema, werkzaam bij revalidatiecentrum Reade en gespecialiseerd in Japanse schedelacupunctuur. Vooral bij mensen met neuropathische pijn of een dwarslaesie blijkt deze methode bijzonder effectief. Frank legt uit hoe hij deze aanpak combineert met zijn achtergrond als fysiotherapeut en waarom beweging – in welke vorm dan ook – altijd de sleutel tot herstel blijft.

De gereedschapskist van de acupuncturist - Thierry de Vlieg over Dr. Tan balansmethode
Acupuncturist Thierry de Vlieg legt uit hoe hij met de Dr. Tan Balansmethode werkt: een krachtige stijl met direct resultaat bij o.a. pijn- en darmklachten.

De gereedschapskist van de acupuncturist - Ineke van der Ham over Applied Channel Theory
Acupuncturist en docent Ineke van der Ham vertelt over de acupunctuurstijl Applied Channel Theorie en de manier waarop zij dit toepast in de praktijk. Dit interview is onderdeel van een reeks over acupunctuurstijlen.

De gereedschapskist van de acupuncturist - Paul Heijer over ooracupunctuur
Elke acupuncturist ontwikkelt in de loop der jaren een eigen stijl, met specifieke voorkeuren en werkwijzen. In deze interview reeks spreken we met NVA-acupuncturisten over hoe zij hun behandelingen vormgeven.
